ضرب المثل پارسی

توضیح و استدلال به زبان علم شیمی

چوب دوسر طلا ( چوب دوسر Au )

میله ی چوبی که دو طرف آن را به روش برقکافت ( الکترولیز ) با طلا روکش کرده اند .

تا تنور گرمه نون و بچسبون .

دمای تنور بالاست و انرژی فعالسازی برای واکنش تبدیل خمیر به نان فراهم است .

پولدارها كباب، بی پولها بوی كباب .

پولدارها کباب ( پروتیین تغییر شکل یافته بر اثر حرارت ) می خورند و بی پول ها فراورده های حاصل از سوختن کباب ( CO2 ، CO ، H2O و ...) را استنشاق می کنند .

جا تره و بچه نيست .

بچه حضور ندارد اما جایش رطوبت (H2O) دارد .

ماستی كه ترشه از تغارش پيداست .

ماست ترش به علت بالا بودن غلظت اسیدش ، با ظرف فلزی سریعتر واکنش می دهد و ظرف محتوی آن خوردگی بیشتری پیدا می کند .

ماه هميشه پشت ابر پنهان نميمونه .

ابر یک آئروسول مایع ( کلویید مایع در گاز ) است و هرگاه این کلویید در آسمان ناپدید شود ، ماه پدیدار خواهد شد .

وای به روزی كه بگندد نمک .

وای به روزی که سدیم کلرید (NaCl) تجزیه شود ، چراکه در این صورت سدیم فلزی و گاز کلر تولید می شود که هر دو سمی و خطرناکند .

دود از كنده بلند ميشه .

کنده چوب بر اثر سوختن ، مخلوطی از دوده و گازها ( CO2 ، CO ، H2O و ...) تولید می کند و به علت کمتر بودن چگالی این مخلوط نسبت به هوا ، به طرف بالا صعود می کند .

گر صبر كنی ز غوره حلوا سازی .

واکنش تبدیل اسیدهای موجود در غوره به مولکول های شکر (ساکارز) موجود در حلوا انجام پذیر است اما سینتیک این واکنش بسیار کند است .

كسي كه خربزه می خوره، پای لرزش هم ميشينه .

خوردن خربزه باعث افزایش حرکت های ارتعاشی (لرزشی) در پاها می شود اما بر حرکت های انتقالی و چرخشی تاثیری ندارد .

طبل تو خاليست .

این ضرب المثل اشکال علمی دارد . زیرا همه ی ما می دانیم که در داخل طبل ، هوا وجود دارد .

كاسه داغتر از آش .

این ضرب المثل اشکال علمی دارد . زیرا طبق اصول ترمودینامیک ، کاسه و آش درون آن هم دما هستند و امکان ندارد کاسه از آش درونش داغ تر باشد .

سرش بوی قرمه سبزی ميده .

احتمالا منظور این است که قبلا قرمه سبزی روی سرش ریخته شده بود و پس از شستشوی سر با شامپوی غیر استاندارد ، هنوز بوی قرمه سبزی برطرف نشده است .

دنيا جای آزمايش است، نه جای آسايش .

دنیا آزمایشگاه است نه آسایشگاه !

در جنگ، حلوا تقسيم نمی كنند !

تفسیر این ضرب المثل بسیار دشوار است و علمای شیمی در تفسیر آن درمانده اند . چند تفسیر در ذیل آمده است :

1-  در جنگ کشت و کشتار می کنند (نظامی)

2-  در جنگ غنایم را تقسیم می کنند (اقتصادی)

3-  در جنگ حلوا ضرب یا جمع یا تفریق می کنند (ریاضیات)

دنيا محل گذره .

دنیا حالت گذاره !